گرفتند ، و كليساها را آتش زدند ، و بطريرك آنجا را به نام زخريا زندانى ساختند ، و صليب را هم به ايران فرستادند . ولى در نوشته اين تاريخ‌نگاران ، كه نام فرمانده ايرانى اين جنگها را شهربراز نوشته‌اند اين هم آمده كه شهربراز پس از تسلّط بر شهر ، كليساها را از نو بساخت « 1 » . در سال 615 شاهين خواست پيروزيهاى آسياى صغير را تكميل كند ولى موفّق نشد و عقب‌نشينى كرد ، ولى در بهار 619 شهر براز به پيروزيهاى بيشترى دست يافت و به مصر تاخت و در آنجا بليسيوم و ممفيس و بابل را هم گرفت ، و سپس به اسكندريه روى آورد ، و پس از محاصره‌اى بر آنجا هم دست يافت . « 2 » در اين زمان كه هراكليوس خود را در برابر ايرانيان ناتوان مىيافت تصميم گرفت كه به افريقا برود ، زيرا آنجا تنها جائى از امپراطورى روم بود كه دست‌نخورده باقى مانده بود . نقشهء او اين بود كه از آنجا به مصر حمله كند و ايرانيان را از آنجا بيرون براند . و چون مردم از اين تصميم آگاه شدند كوشيدند با اجتماع خود او را از اين كار بازدارند . و اسقف اعظم روم هم به او اصرار كرد كه در قسطنطنيه بماند ، و كليساها هم براى كمك و پشتيبانى او در جنگ حاضر شدند كه تمام سيم و زرى كه در خزانه داشتند در اختيار او بگذارند ، كه پس از پايان جنگ معادل آنها را به كليساها بازگرداند . و او هم پذيرفت و از آن پس كارها روال ديگر يافت . در تاريخهاى روم و كليسا اين را نقطهء عطفى در جنگهاى ايران و روم شمرده‌اند ، زيرا از اين پس اين جنگ كه تا آن زمان جنگى سياسى و ملّى بين ايران و روم بود ، براى روميان و مسيحيان به صورت جنگى مذهبى درآمد ، و گذشته از دولت ، كليسا هم در آن شركت كرد و كشيشان هم به تبليغ و تحريك مردم پرداختند . بر پايهء نوشتهء آن تاريخها هراكليوس به قصد اين‌كه خود را براى يك جنگ مقدّس مذهبى يعنى دفاع از دولت و دين و كليسا آماده

--> ( 1 ) - Antiochus Stralegus , Capture of Jerusalem by the Persians , Trans . by N . Marr ; Peeters , P . La Prise de Jerusalem Par Perses , Mep . univ , saint Joseph Ix به نقل دكتر رستم از آن كتاب در « الروم » ، ج 1 ، ص 224 . ( 2 ) - اسد رستم ، « الروم » ، ج 1 ص 224 .